Ludwik Stasiak (2) 1895-1941

czwartek, 09 lutego 2012 11:49

Niemal 90 osób reprezentowało wągrowiecką Radę Miejską w okresie międzywojennym. Warto przypomnieć sylwetki tych samorządowców, bowiem każdy z nich, bez względu na orientację polityczną, przyczynił się do rozwoju miasta.

„Co zdziałać może energiczna akcja garstki ideowych jednostek, owianych duchem szczerego patriotyzmu, troską o dobro Państwa i wiarą w zwycięstwo prawdy nad fałszem demagogii i plagą wichrzycielskich ugrupowań opozycyjnych z prawa i z lewa, niech świadczy wspaniały rozrost wpływów i ideologii Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem na terenie powiatu wągrowieckiego w ostatnich zaledwie tygodniach...” - kreślił powody powstania tego ugrupowania sanacyjnego „Głos Wągrowiecki” (nr 119 z 12 października 1930 r.).

WŚRÓD ZAŁOŻYCIELI BBWR-u
Czytamy dalej w tej gazecie przechodzącej wyraźnie na tory prorządowe, że „początek tej akcji dało szczupłe grono osób, które w połowie września zabrało się ochoczo do pracy”. W tym nader szczupłym gronie był Ludwik Stasiak, wówczas radny wągrowieckiego samorządu wybrany na tę funkcję z listy, którą określić można jako akceptującą porządek pomajowy.
To szczupłe grono osób powołało komitet, który porozumiał się z szeregiem wpływowych osób w terenie. Doszło wówczas do utworzenia Rady Powiatowej BBWR. Powstała rada wyłoniła ścisłe prezydium, na czele którego stanął dr dent. Hipolit Modrzejewski. Członkiem prezydium został Ludwik Stasiak. W latach 1931 - 1932 nadal był członkiem prezydium, a w latach 1933 - 1934 sprawował w nim funkcję skarbnika. W 1935 r., w ostatnim roku istnienia BBWR, dostąpił godności wiceprezesa i kierownika samorządowego. Był to jednak okres, w którym BBWR nie przejawiał aktywności w mieście.

W HOŁDZIE MARSZAŁKOWI
Już 13 maja 1935 r., nazajutrz po śmierci Józefa Piłsudskiego, w sali radzieckiej wągrowieckiego ratusza spotkali się przedstawiciele władz powiatu i miasta, organizacji politycznych, duchowieństwa, szkół i prasy. Zdecydowano wówczas o utworzeniu - w imieniu całego społeczeństwa powiatu - Komitetu Obywatelskiego. Ten z kolei wyłonił Komitet Wykonawczy. W 16. osobowym gremium znalazł się Ludwik Stasiak, zapewne z ramienia BBWR-u, bo - jak wiemy - w tym czasie był wiceprezesem w strukturach powiatowych ugrupowania. Komitet wydał natychmiast odezwę z wezwaniem do udziału w miejskich uroczystościach żałobnych.

RADNY DWÓCH KADENCJI
Ludwik Stasiak był radnym Rady Miejskiej w latach 1930-1938.
Wybory 6 października 1929 r. przyniosły wyraźne zwycięstwo kandydatom z listy Zjednoczenia Gospodarczo-Obywatelskiego, zwolennikom endecji. W 18-osobowej radzie zasiadło ich aż dziewięciu. 5 mandatów przypadło Narodowej Partii Robotniczej, zaś tylko 3 mandaty uzyskali zwolennicy sanacji: Zygmunt Gramse, Józef Trojanowski i Ludwik Stasiak. Jeden mandat przypadł przedstawicielowi mniejszości niemieckiej, Karlowi Schostagowi. Grupa sanacyjnych radnych niewiele mogła zdziałać: wszystkie ważniejsze funkcje rozdzielili między sobą radni endeccy i współpracujący z nimi początkowo radni NPR-u.
W drugiej połowie 1930 r. grupie Ludwika Stasiaka udało się pozyskać zaufanie trzech radnych NPR-u: Franciszka Wiśniewskiego, Bolesława Jezierskiego i Jana Walasiaka, którzy niebawem zostali członkami BBWR-u.
27 listopada 1930 r. grupa tych sześciu radnych wystąpiła z wnioskiem o wotum nieufności dla przewodniczącego Brunona Haławskiego, zarzucając mu zignorowanie święta 11 listopada. Wniosek nie uzyskał akceptacji rady.
Przed upływem kadencji, zgodnie z ówczesnym prawem, 26 listopada 1933 r. odbyły się kolejne wybory do wągrowieckiego samorządu. Te wybory odbyły się na podstawie nowej ustawy samorządowej z 30 marca 1933 r. Zmniejszała ona liczbę radnych z 18 do 16. Zdecydowaną agitację przedwyborczą prowadził Narodowy Blok Gospodarczy, utożsamiany z BBWR. Na tę okoliczność powstał kilkudziesięcioosobowy Komitet Wykonawczy, w którym znalazł się również Ludwik Stasiak. W wydanej odezwie z 18 listopada czytamy m.in. „Mając na uwadze gospodarcze i kulturalne interesy miasta, idziemy do wyborów jako Narodowy Blok Gospodarczy...” i tu pada uszczegółowienie: „Narodowy - bo dobro miasta łączymy z dobrem wszystkich sfer społeczeństwa, a tym samym państwa i narodu; Blok - bo nie uznajemy dobra partii, a znać chcemy tylko dobro całego społeczeństwa; Gospodarczy - bo Rada Miejska nie jest odpowiednim terenem do manifestowania przekonań politycznych jej członków”.
Ludwik Stasiak, mając już doświadczenie samorządowe, stanął ponownie do wyborów. Znalazł się na liście NBG w okręgu II (ul. Piaskowa, Łąkowa, Kcyńska, Janowiecka, Nad Nielbą, Droga Kaliska, Polna, Bydgoska), choć sam mieszkał przy ul. Średniej 14. Z tego okręgu do rady wyborcy wybierali czterech radnych. Na liście NBG umieszczono w kolejności następujących kandydatów: Franciszek Wiśniewski, Franciszek Wójtych, Ludwik Stasiak, Ignacy Michalski, Michał Konwiński, Ryszard Liska, Władysław Lenartowski, Walenty Matuszak, Jan Walasiak, Szczepan Strzelecki i Edward Grzechowiak.
NBG z tego okręgu wprowadził do rady dwóch radnych - F. Wójtycha i M. Konwińskiego. Ludwik Stasiak uzyskał trzeci wynik na swojej liście, który nie gwarantował już wyboru, bowiem dwa mandaty przypadły narodowcom - Marii Kulińskiej i Franciszkowi Łapaczowi.
1 marca 1934 r., czyli zaledwie trzy miesiące po rozpoczęciu kadencji, Michał Konwiński złożył mandat radnego i wtedy na jego miejsce wszedł Ludwik Stasiak. Pełnił swą funkcję do końca marca 1938 r. i w związku ze zmianą miejsca pracy i przeprowadzką do Czarnkowa zrezygnował z funkcji radnego. Na jego miejsce wszedł Walenty Matuszak.

INNA DZIAŁALNOŚĆ. ODZNACZENIA
Po powstaniu 12 kwietnia 1931 r. Związku Uczestników Powstań Narodowych z r. 1918-1919 grono działaczy podjęło działania, by na terenie miasta doszło do utworzenia koła tego związku. Takie powstało 31 stycznia 1932 r. W zarządzie znalazł się Ludwik Stasiak z funkcją ławnika. Został też referentem oświatowym. Po przemianowaniu tego stowarzyszenia w Związek Weteranów Powstań Narodowych R. P. 1914-1919 r., nadal kontynuował działalność.
Ludwik Stasiak za działalność społeczną odznaczony został Srebrnym Krzyżem Zasługi, za udział w walce o niepodległość otrzymał medal „Polska Swemu Obrońcy”. Otrzymał także odznakę pamiątkową „Walka o Szkołę Polską”.

ŻYCIE ZAKOŃCZONE W AUSCHWITZ
W marcu 1940 r. rodzina Stasiaków wysiedlona została w okolice Jasła. Dokładnie 8 stycznia 1941 r. aresztowany został przez gestapo za czytanie tajnej gazetki i osadzony w więzieniu w Jaśle. Stąd 6 marca 1941 r. zesłany został do obozu koncentracyjnego w Auschwitz, gdzie 23 marca tego roku zmarł lub został zamordowany.
Do Wągrowca powróciła jego żona Izabela i z dniem 24 kwietnia 1945 r. rozpoczęła pracę w Liceum Pedagogicznym w charakterze nauczycielki języka francuskiego i niemieckiego. Pracowała krótko, bo tylko do końca sierpnia 1945 r.